Astragan?

Karagül (Karakul/QaraQul) Orta Asya orijinli, evcilleştirilmiş bir koyun ırkıdır. Bazı araştırmalar bu ırkın MÖ 1400 yıllarından beri insanlarla yaşadığını göstermektedir. Orta Asya' nın çöllerinden gelen ırk zor koşullarda hayatta kalabilme yetenekleri sayesinde tercih sebebi olmuştur.

Karagül koyunlarının kürk sektöründeki yeri belki de kürk gerçeğinin en acı yönünü bize gösterir. Karagül koyunlarından elde edilen "astragan" yüksek mali değere ve geniş pazara sahip kıymetli bir kürk tipidir.

Karagül koyunları tamamen kıvırcık bir kıl örtüsüne sahiptir. Ancak bu kıllar, yavrunun doğumunu takip eden üç günde kıvırcık formunu kaybetmeye, hızla düzleşmeye başlar. Kıl örtüsündeki düzleşme astraganın karakteristiğini oluşturan kıvırcık görünümü azaltacak, bunun sonucunda ise kürkün değeri düşecek, hatta yavru öldürülmekte geç kalınırsa kürk astragan olma özelliğini kaybedecektir.

Bunu önlemenin tek yolu vardır. Yavruları doğar doğmaz (en geç iki gün içinde) öldürmek!

Ancak istenen kalitede (!) astraganın üretilmesi için bu da pek yeterli değildir. Söz konusu olan kürk sektörü ise; daha arzulanır (!) bir ürün elde etmenin yolu daha acımasız olmaktan geçer (ayrıntı isteyenler; en kaliteli kürk için en iyi öldürme metotlarını bize anlatan kaynaklara başvurabilirler).

En kaliteli astraganı üretmenin formülü şudur:

Karagül anneleri gebeliklerinin son 15-30' uncu günlerine girdiklerinde,  mevcut hapishanelerinden beyaz fayans kaplı soğuk ölüm odalarına getirilir, annelik ve yaşam hakları göz önüne bile alınmaksızın gırtlakları kesilir, hemen akabinde karnı boydan boya yarılan annenin doğmayı bekleyen yavrusu yatağından alınır ve yüzülür. Böylece en değerli (pürüzsüz görünümlü) astragan kürk elde edilmiş olur.

Her yıl bu yolda, dünyaya gelir gelmez ya da gelemeden öldürülen 4 milyon* Karagül olduğunu da eklersek vahşetin boyutunu tam olarak ortaya koymuş oluruz.

Bir astragan kürk Amerikan piyasasında 12.000$' dan alıcı bulurken, "broadtail" diye adlandırılan (fetüsten elde edilen) mantoların fiyatları 25.000$' a kadar çıkmaktadır.* Ülkemizde de astragan en pahalı ve en gözde kürk türlerinden biridir.

Bu vahşetten para kazanan ve ülkemizde de faaliyet gösteren markalar arasında Ralph Lauren, Fendi, Prada, Dolce & Gabbana bulunmaktadır.

*Sayısal bilgileri elde etmede Wikipedia ve Peta' dan yararlanılmıştır.

Ozan Ezgi Berberoğlu